Yaşadığımız yapay ortamı tasarlarken ilk kullandığımız yapı elemanı taş ve onun bir tür taklidi olan tuğla ya da briket olarak adlandırdığımız yapı elemanıdır. Bir yapı, yapı bileşeni, yapı öğesi ve yapı gerecinden meydana gelir. Bir yapının, biçimlendirilmiş yapı gereçlerinden meydana gelen parçaları ise yapı öğesi, yapı elemanıdır. Tuğla, briket, kiremit, madeni profiller, ahşap veya prekast beton elemanlar v.b. birer yapı elemanıdır.

Günümüzde sürekli söz ettiğimiz gündelik jargonumuza giren ekoloji, geri dönüşüm, yalıtım, doku, sürdürülebilir yapılar ana fikirlerini unutmadan, mimarlığın en basit yapı elemanını yeniden düşünmek tasarlamak üzerine düşünelim. 

Okul yıllarındayken tek tek  9x19x5 ebadındaki tuğladan çeşitli boşlukları doldurmayı ya da yığma yapılar oluşturmayı öğrenmiştik. Daha sonra briketin gelişmişi olan yapı blokları kullanarak yapılar tasarlama fırsatımız oldu. Küçük elamanlardan bir bütünü oluşturmanın gücünü bir kez daha hissettik. Legolardan bir oyuncak tasarlamak gibi.

Birinci Gün

18 farklı üniversiteden gelen 21 öğrenci kalacakları Suphi Öner Öğretmenevi'ne yerleşmelerinin ardından açılış için Mersin Üniversitesi Çiftlikköy kampüsüne gittiler. Mersin Üniversitesi Çitlikköy Kampüsü Uğur Oral Kültür Merkezi'nde Çimsa Pazarlama Müdürü Dr. Önder Kırca, Mersin Üniversitesi Dekanı Prof.Dr. Tamer Gök, Küratör Kerem Erginoğlu’nun  konuşmasından sonra,  temayla ilgili olarak şimdiye kadar yapılan deneysel çalışmaları öğrencilerle paylaşmak üzere Deniz Güner "Tuğladan Brikete yapısal modül arayışları" sunumunu yaptı ve prototip, dizilim, tektonik, kombinasyon, derin yüzey ve günümüzdeki farklı arayışlar gibi parçalara ayırıp yüzey oluşturmada parçadan bütüne giden bölücü elemanlarda dijital girdinin yüzeye neler kazandırabileceği ve üçüncü boyutta neler oluşabileceği irdeledi. Katılımcıların Mersin Üniversitesi Çiflikköy Kampüsünü gezmesinin ardından 2010 BETONART Mimarlık Yaz Okulunun birinci günü Narlıkuyu'da yenilen akşam yemeği ile sona erdi.

İkinici Gün

Çimsa Çimento Pazarlama Müdürü Önder Kırca'nın "Betonun özellikleri ve mimari kullanımı" konulu sunumundan sonra, yetkililer rehberliğinde fabrika gezisi yapıldı. Öğle yemeğinden sonra atölye çalışması için öğrenciler gruplara ayrıldı. Gruplar tema hakkında edindikleri ilk fikirle çalışmalara başlayıp, gün sonunda grup sunumlarını yaptılar. Betonun masif etkisini azaltmak için hareketli modüller tüm grup tasarımlarında ön plana çıkan unsurdu. Bununla birlikte günümüz mimarisinde en çok konuşulan konu haline gelen sürdürülebilirlik meselesini bu modüllere nasıl uygulanabileceğini ve betonun nasıl ekolojik malzeme dönüştürebileceği üzerine tartışıldı. En ilginci modül sistemine filtre özelliği kazandırmaya çalışan grubun biçimde bunu nasıl elemana kazandırılabileceği konusunda geliştirdiği portotiplerdi. Sunumların bitiminde Çimsa fabrikasında akşam yemeğinin ardından son bir kez projeler yeniden gözden geçirilerek 2. günün çalışmaları sona erdi.

Üçüncü Gün

Bir önceki gün yapılan sunum sonunda moderatörlerin değerlendirmeleri ile yeniden tasarımlarını revize eden gruplar ikinci kez projelerini paylaştılar. Çimsa'nın uygulama merkezi yapılan gezi ile beton ile yapılabilecek elemanları daha yakından görme fırsatını yakalayan öğrenciler, projelerini uygulamak için alçıdan kalıplarını hazırladılar. Projelerin çeşitliliği ve yapılacak elemanların bolluğu nedeni ile atölye çalışması gecenin geç saatlerine kadar sürdü. Gece sonunda Mersin'in ünlü tantunisini tatma fırsatı buldular.

Dördüncü Gün

Esra Şahin Burat, "Malzemenin Bitmeyen Doğası: Betonun Bağlamsal Nitelikleri Üzerine" başlıklı bir sunuş yaptı. Konuşmasında modern mimarlık teorisinde yerleşik bir kanı olan "malzemenin doğasına bağlı kalmak" düşüncesini irdeleyen Burat, bu yaklaşımın 17. yüzyıldan itibaren mimarlıkta ortaya çıkışını ve 20. yüzyılın önde gelen mimarları tarafından tekrarlanışını anlattı. Malzemenin içsel, değişmeyen, koşullardan bağımsız ve tasarımcı tarafından en baştan tümüyle bilinen nitelikleri olduğu ve bu ‘doğanın' yapının görünümünü belirlemesi gerektiği düşüncesini, ‘formu' malzemeye baskın kılan yaklaşımla karşılaştırdı. Biçim-malzeme zıtlığını ortadan kaldıran örneklerin de bulunduğunu anlatan Burat, bu örneklerdeki ortak yaklaşımın malzemenin niteliklerinin bağlamsal olarak keşfedilmesi olduğunu söyledi. Betonun mimarlıkta ilk kullanılmaya başlandığında, yapının görünümünü belirleyecek bir ‘doğası' olmadığını düşünen tasarımcıları zorladığını, bazı tasarımcıların ise aslında her malzeme için geçerli olan bu ‘belirsizliği' sınırsız bir potansiyel olarak gördüklerini anlattı. Le Corbusier, Sigurd Lewerentz, Carlo Scarpa, Tod Williams & Billie Tsien, Herzog & de Meuron ve Turgut Cansever'in projeleriyle, betonun kimliğinin iklimsel, coğrafi, kültürel ve işlevsel bağlamla etkileşimi sürecinde keşfedilmesini örnekledi. Sunum sonunda proje kalıplarını hazırlanması için Çimsa'nın uygulama merkezine gidildi. Beton çeşitliliğini sağlamak için gerekli olan malzeler temin edildi.

Beşinci Gün

Çimsa Uygulama Merkezi'nde devam eden çalışma, merkezin sağladığı tüm olanaklarından yararlanarak devam etti. Beton için kalıplar, yapımı biten kalıplar için beton harçlar hazırlandı. Bazı projeler için renkli, hızlı donan, lifli beton harçları hazırlandı. Modül büyüklükleri ve çeşitliliği nedeni ile  kalıp hazırlanması ve beton harç yapımı gecenin ilerleyen saatlerine kadar sürdü.

Altıncı Gün

Dün dökülen betonlar kalıplardan çıkarılmaya başlandı. Kalıpların hazırlanmasına devam edildi. Öğle yemeğinden sonra İpek Durukan, "Karatepe ve Beton" başlıklı bir sunuş yaptı. Sunuşunda Karatepe için daha önce hazırlanmış olan belgeselin gösterimine de yer veren Durukan, Türkiye'nin ilk bürüt beton uygulaması olarak bilinen, Turgut Cansever'in tasarladığı ve Nail Çakırhan tarafından uygulaması gerçekleştirilen koruyucu saçaklar ve kazı evi ile birlikte bu alanda günümüze dek inşa edilen yapılar ve bu yapıların yapım süreçlerini anlattı. 

Daha sonra PAB Mimari Tasarım ekibi Pınar Gökbayrak, Ali Eray, Burçin Yıldırım ise "Beton ile Yapı Elemanı Tasarlamak" başlıklı sunumlarında, standart, kendini tekrar eden, modüler birimler olarak algılanan yapı elemanının, günümüz koşullarında dijital tasarım ve üretim teknolojileri, gelişen malzeme nitelikleri ve yenilikçi mühendislik çalışmalarının tanıdığı imkanlarla, tanımının genişletilebildiği örneklerden sundu. Sunumlarını ise, kendi tasarladıkları ve TÇMB-YÜF-Betonart'ın ortaklaşa son Yapı Fuarı'nda kullandığı Beton Kütüphane projeleriyle bitirdiler. Gruplar projelerin sunumlarını hazırlanmaya başladı. Kalıplardan iyi sonuçla çıkan modüller belirli bir sistem oluşturacak şekilde düzenlenebilmesi için çoklu modül yapımına geçildi.

Yedinci Gün

Adana, Yumurtalık ve Karatepe Gezisi

Sekizinci Gün

Kalıplardan çıkarılan modüllerin kalıp hatasından kaynaklanan bozuklukları düzeltildi. Ve modüller bir araya getirildi. Sunum paftalarına son halleri verildi ve sergi için tüm hazırlıklar tamamlandı. Çimsa toplantı salonunda sergi ve sunumlar yapıldı. Projelerin hayata geçiriliş sürecinde malzemenin doğasını anlamada Betonart yaz okulunun öğrencilere kazandırdıkları hakkında görüşlerini paylaşan Kerem Erginoğlu'nun konuşmasından sonra sertifika törenine geçildi. Sertifika töreni sonrasında uygulama merkezi önünde bir hatıra fotoğrafı çekildi ve Mersin'de güzel bir akşam yemeği ile 2010 Betonart yaz okulu sona erdi.

Küratör

Kerem Erginoğlu

Moderatörler

Tuba Akar
Banu Binat
Çağla Caner Yüksel
Evrim Demir Mishchenko
İpek Durukan
Deniz Güner
Esra Şahin Burat
Ferhan Yalçın

Katkıda Bulunanlar

Erol Güldoğan (Teknik Danışman)
Önder Kırcı (Teknik Danışman)
Bahadır Öztürk (Teknik Danışman)

Davetli Konuşmacılar

Pınar Gökbayrak
Burçin Yıldırım
Ali Eray

Destekleyenler

Çimsa
Mersin Üniversitesi
Arkitera.com
TAG Platform
PAB (Potansiyel Araştırma Birimi)

Katılanlar

Cafer Mustafa Çetindaş | Çukurova Üniversitesi
Yelta Kom | Yıldız Teknik Üniversitesi
Umut Koç | Bahçeşehir Üniversitesi
Mustafa Kır | Gazi Üniversitesi
Burak Akoluk | Erciyes Üniversitesi
Emrah Doğru | Erciyes Üniversitesi
Ceren Yönetim | Mimar Sinan G. S. Üniversitesi
Cansu Bulduk | Mimar Sinan G. S. Üniversitesi
Gökçe Demirel | Girne Amerikan Üniversitesi
Günce Eşingen | Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Nermin Keleş | Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Gizem Özer | İzmir Yüksek Teknoloji Üniversitesi
Maral Kısadur | Maltepe Üniversitesi
İrem Çiçek | Anadolu Üniversitesi
Sevcan Karadağ | Selçuk Üniversitesi
Hulusi Engin Yılmaz | Mersin Üniversitesi
Fatma Yalçın | Mersin Üniversitesi
Benan Dönmez | Mersin Üniversitesi