Bütün malzemeler gibi betona da iki şekilde yaklaşılabilir: 

1. Bir araç, bir girdi, verili bir hammadde olarak beton
2. Duyumsanacak, algılanacak, deneyimlenecek, üzerinde işlem yapılarak dönüştürülecek bir madde olarak beton

Birinci yaklaşım betonu tanıdık bir fragman, bir jenerik olarak çıkarır karşımıza: Modern şehirleri kuran başlıca malzeme olarak. Burada söz konusu olan bir araç, bir girdi olarak sunduğu imkanlardır: Fiziki performansı, form verme kapasitesi, üretim sürecini rasyonelleştirmesi vb. 

İkinci yaklaşım ise fenomenal dünyaya doğru açar betonu: Mimetik ve estetik deneyime yaklaştırır. Kavramın yerine duyumu, zihnin yerine algıyı, soyutlamanın yerine deneyimlemeyi, benzetme ve özdeşlik yerine farklılaşmayı, formun yerine maddeyi ve dokuyu geçirir. Nesneyi türdeşleşmeye, benzemeye ve özdeşleşmeye zorlayan soyutlamanın yerine farklılaşmaya doğru meylettirecek maddeleştirmeyi koyar. 

20. yüzyılın farklı önceliklerle ürün veren ve farklı kulvarlarda hareket eden Le Corbusier, Louis Kahn, Tadao Ando, Herzog & de Meuron, Peter Zumthor gibi mimarlarının ağırlıklarını malzemenin bu tarafından yana koydukları bilinmektedir. 

“Madde ve Doku olarak Beton” konulu yaz okulunda hedef, katılımcıların betonun fenomenal, mimetik ve estetik açılımlarını keşfedebilecekleri bir ortam yaratmak olarak belirlendi. Bu amaçla atölye ortamında betonun hammaddesini oluşturan malzemelerle kimyasına nüfus etmesine alışılmamış hammaddeler birarada bulundurulacak, katılımcılardan malzemelerin yeni imkanlarını keşfederek betona yaklaşmaları beklenecektir.

Birinci Gün

Betonart 2006 Yaz Okulu'nun ilk gününde katılımcılar, İhsan Bilgin ve Han Tümertekin'in sunumlarını yapmasından sonra beton sınırlarının algılanmasının sağlanması, beton ile duyusal bağ kurulması, betonun yeniden keşfi ve algının Maurice Marleu-Ponty’nin Metis Yayınlarından çıkan “Algılanan Dünya” kitabı üzerindan anlatılması üzerine tartışma gerçekleştirdiler. Öğrenciler, ne düşündüklerini ifade ettikten sonra soru sorma ve malzeme ile kavram birliğinin sağlanması için biraraya geldiler. 

Önder Kırca, betonun tanıtılması, kullanımı, özellikleri, avantajları ve dezavantajları üzerine öğrencilerle sorular eşliğinde bir seminer gerçekleştirdi. Grupların biraraya gelmesiyle algının sürece yayılması amacı ile grup yöneticileri ile birlikte zihin egzersizi ve öğrencilerin soruları üzerine bir sohbet gerçekleştirildi.

İkinci Gün

İhsan Bilgin ve Han Tümertekin ile beraber keyifli bir kahvaltı yapan ekip, daha sonra Erciyes Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nin bünyesinde bulunan çalışma alanına malzemelerini taşıdılar. Çalışmalarına başlayan öğrenciler, grup hocalarının eşliğinde betonun hazırlanması ile ilgili ilk çalışmalarda bulundular. Betonun tanınması, agreganın kıvamının ayarlanmasının öğrenilmesi ve malzemelerin birbiri ile olan ilişkilerinin deneyimlenmesiyle gerçekleşti.

Grup çalışmasına devam eden öğrenciler, kavramsal yaklaşım ile gün için yapılan çalışmalarını gün sonunda nasıl bütünleştiğini tartıştılar.

Üçüncü Gün

Çalışma alanındaki bir gün önce kalıplara konan betonlar kalıplarından söküldü. Gruplar, kendi içlerinde durum değerlendirmesi yaptı ve betonun plastiklik özelliği hakkında tartışma gerçekleştirdiler. Öğle yemeğinin ardından çalışmalarına devam eden öğrencilerin tarihi yapıları görmesi için düzenlenen Sivas gezisinde Sırçalı Kümbet, Hacı Kılıç Cami, Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müzesi ve Sur Bölgesi gezildi.

Dördüncü Gün

Prizinin alınması için bekletilen betonlar söküldükten sonra sulandı ve gruplar çalışmalarını biraraya getirerek, incelediler. Önder Kırca ve Erol Güldoğan, öğrencilere betonun hazırlanmasından prizini almasına kadar geçen süreci anlattı. Gerçekleştirilen panelde betonun hazırlanmasında vibratör ve şişleme yöntemleri, betonun mukavemeti arasındaki ilişkiye, betonda malzeme seçimi, bunların karıştırılması, taşınması, dökülmesi, sıkıştırılması, yüzeyinin yerleştirilmesi ve betonun bakımı hakkındaki konulara değinildi. Beton kalitesinin anlaşılması için dökümden önce yapılan analizler ve priz aldıktan sonra yapılan tahrip edici ve tahripsiz yöntemlerin anlatılmasından sonra hafif beton ve dekoratif betonun gelecekleri tartışıldı. 

Seminer sonrası öğrenciler ile geçtiğimiz günlerdeki çalışmalarının “Madde ve Doku” olarak Beton kavramı çerçevesinde tartışılmasından sonra beton yüzeyine doku vermek amacıyla yüzeye kimyasal malzeme püskürterek yeni çalışmalara başlanıldı. 

Çalışmalardan sonra öğrenciler havuzda yorgunluk attılar.

Beşinci Gün

Sabah düzenlenen Ağırnas Gezisi ile öğrenciler; Mimar Sinan Evini, bezir yağı imalathanesi, yeraltı şehrini görme imkanı buldular. Yapılan gezi sonrasında Neslihan Parkı’nda öğle yemeği yenildi. Yemek sonrasında öğrenciler çalışma alanına geri döndü. Bir önceki gün yapılan çalışmalarını kalıplarından çıkardılar ve gruplar kendi içlerinde elde ettikleri sonuçları değerlendirdi. Yüzey geciktiricilerle hazırlanmış kalıplara, su püskürtme uygulaması ile yüzeyden 5-6 mm bir tabaka kopartılarak farklı doku kazandırma uygulamaları yapıldı. Gruplar, sunum çalışması için kendi içlerinde değerlendirme yaptı.

Altıncı Gün

Prizini alması için bekletilen kalıpların açılmasından sonra gruplar çalışmalarını değerlendirdi. Öğrenciler, strofor ve plastikten kalıplar hazırladı ve çalışmaları için iyileştirici yöntemler aradılar. Kayseri Organize Serbest Bölgesi Lafarge Tesisleri’ne yapılan gezi ile agreganın depolanması, taşınması, karıştırılması ve labororatuvarda beton kırma testi hakkında bilgiler alındı. Gezi sonrası öğrenciler, sunuma yönelik çalışmalarına devam etti.

Yedinci Gün

Hazırlanan betonlar kalıplarından söküldü ve son dakika düzeltmeleri, zımparalama ve çevre temizliği için bir kaç grup çalışma alanına geldi. Kapadokya, Nevşehir’e gezi düzenlendi. Kayseri’nin yerel hayatı ve mimarlığının gözlemlenmesi için Karakaya Köyü gezildi ve gezi güzergahı üzerindeki Saruhan Han’da mola verildi. Daha sonra Avanos’daki çömlek atölyesi gezildi. Gün içinde gerçekleştirilen gezi boyunca Göreme Açık Hava Müzesi, Uç Hisar Kalesi ve çevresi, Orta Hisar ve çevresi ve Sinasos Bölgesi gezildi. Akşam yemeğinin Ürgüp’te yenilmesi ile gezi bitti.

Sekizinci Gün

Sunumlarını geliştiren öğrenciler, sunum öncesi hazırlıklarını yaptılar. Öğle yemeğinden sonra başlayan sunumlar; fotoğraf, film gibi farklı şekillerde gerçekleşti. Yaz okuluna katılan ve emeği geçen herkes baret takma töreni ile baretlerini aldı ve Talas’ta yenilen akşam yemeği ile yaz okulu noktalandı.

Küratörler

İhsan Bilgin
Han Tümertekin

Moderatörler

Murat Uluğ
Saitali Köknar
Sencer Erkman
Hakan Hisarlıgil
Burak Asiliskender

Katkıda Bulunanlar

Önder Kırca (Teknik Danışman)
Erol Güldoğan (Teknik Danışman)
Burcu Salgın (Raportör)

Destekleyenler

Erciyes Üniversitesi Mimarlık Bölümü
Çimsa
Arkitera.com

Katılanlar

Melih Vahidymarian | Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Burcu Ölez | Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Sabiha Yıldız | İstanbul Teknik Üniversitesi
Mert Soyel | İstanbul Teknik Üniversitesi
Nilay Özeler | Gazi Üniversitesi
Tuğba Sarı | Osmangazi Üniversitesi
Özlem Akyıldız | Uludağ Üniversitesi
Türkan Yılmaz | Mimar Sinan G. S. Üniversitesi
Mustafa Apan | Selçuk Üniversitesi
Ümmühan Palaoğlu | Balıkesir Üniversitesi
H. Çağlar Demirdoğan | Çukurova Üniversitesi
Ayşegül Kıyak | Mersin Üniversitesi
Birhan Velioğlu | Dicle Üniversitesi
Hülya Fırtına | Erciyes Üniversitesi
Hürmet Özşenel | Erciyes Üniversitesi
Emine Esra Bilgiç | Trakya Üniversitesi
Meltem Kalafat | Yıldız Teknik Üniversitesi
Sema Uğurlu | Dokuz Eylül Üniversitesi
Serkan Duman | Selçuk Üniversitesi
Emrah Köse | Karadeniz Teknik Üniversitesi
Osman Arıcılar | Karadeniz Teknik Üniversitesi