2. ULUSLARARASI BETON TASARIM YARIŞMASI 2005-2006

Plastic Opacity (plastisite-SAYDAMLIK) Küratör

Hanif Kara

Master Class

19-27 Ağustos 2006 Dessau Almanya, Bauhaus

Türkiye Jürisi

Yüksel Demir
Kerem Erginoğlu
Şevki Pekin 
Murat Tabanlıoğlu
Han Tümertekin

Plastic Opacity (plastisite-SAYDAMLIK)

Yüksek dayanımlı beton ve kendiliğinden sıkışan karışımlar gibi betondaki son gelişmeler betonun dayanım ve işlenebilirliğini geliştirmiştir. Bu yeni özellikler mimarlık öğrencileri ve uygulamacıları için motivasyonları farklı kaynaklardan gelen tasarım hedeflerine teknik çözümlerden öte kendi başlarına yeni olasılıklar üreterek farklı seviyede bir esin kaynağı sunmaktadır. Betonun hali hazırda keşfedilmiş kütle, ağırlık, yoğunluk, dayanım ve dayanıklılık gibi kendiliğinden gelen özellikleri yenilikçi bazı uygulamaları da beraberinde getirmektedir. Ancak, betonun sunduğu opaklık özelliğinin dereceleri ile deneyler yapılabilirse, yeni olasılıklar yaratıcı alanların açılmasını sağlayabilir. Bu şekilde, beton, modern mimarinin iki mükemmel özelliğini bir malzemede birleştirerek bilinen plastisite özelliğine “saydamlık” ekleyebilecektir.


Çeşitli gelişmeler mimaride saydamlık ve hafiflik görüşümüzde değişikliğe neden olmaktadır. Şu ana kadar olandan daha fazla fiziksel (çevresel) talep binalardaki cam yüzey alanını azaltacak, fakat bu, gelişen teknolojiler saydamlığın azalmasına neden olacak anlamına gelmemektedir. Bilgisayar gücü “demateryalize” olabilen yapısal “soğuk noktaların (cold spot)” tespitine imkan vermektedir ayrıca üretim şekli için sınırsız teknik vardır. Bu da malzeme opaklığının yarattığı saydamlık deneyimleri ve yorumlamalarına imkan vererek “malzeme saydamlığından” derinlik, boşluk ve madde gibi şekilsel konularla doku, ağırlık ve katılık gibi malzeme özelliklerini buluşturan “uzamsal saydamlığa” geçilmesinin yolunu açmıştır. Bir çelişki olarak, betonun opaklık özelliğinin kullanılması saydamlığın denenmesi ve arttırılması potansiyelini ortaya çıkarmıştır ancak bu saydamlık “mutlak” olmaktan öte “göreceli” anlamdadır.


Betonun plastik özellikleri kütle ve rezilyans ile birleşerek –kompleks şekillerin üretimine imkan veren sıvıdan katıya – “serbest” transformasyonlara olanak vermekte ve yapısal ve fiziksel taleplerin de etkin bir şekilde çözümlenmesini sağlamaktadır. Tek boyutlu saydam performans yerine gerçek anlamda üç boyutlu mimari bir işlem (hatta malzemenin kendi içinde) düşünebiliriz. Bu nedenle, plastic-OPACITY karmaşık gölge ve ışık angajmanları, dokunulabilirlik, rölyef ve dokuma (weaving), delme (punching) ve katlama (folding) gibi tekniklerin de bulunmasını sağlayarak uzamsal saydamlık şeklinde ortaya çıkmaktadır. Sadece görsel olan alandan çıkıp programlı, çevresel ve fiziksel boyutların ayrıca özel alan, yapı ve diğer mimari konulardaki deneyimlerin araştırılmasına dair kapılar açmaktadır.    
Tasarım disiplini fikirden materyalliğe doğru ayrıca tersi yönde materyallikten fikre doğru ilerleyebilen karşılıklı bir ilişki gerektirmektedir. Plastic-OPACITY konusundaki ikili veya birleşik fikirler doğrudan betonun bazı temel özellikleri ile ilgilidir. Benzer şekilde, görünüşte çelişkili olan yapısal, teorik ve pragmatik tasarım fikirleri ortaya koymaktadır. Bu korkutucu veya az da olsa kafa karıştıran özellik tüm girdilerle bir arada yaratıcı bir şekilde çözümlenmelidir. Plastic-OPACITY konusunda sunulan görüşlerden tamamen farklı olabilecek öngörü ve yorumlamalar beklenmeli ve hoş karşılanmalıdır.


Bu yarışma araştırma ve tasarım yoluyla beton içinde veya betonla birlikte her türlü plastic-OPACITY fikrini keşfetmeye çalışmaktadır. Katılımcılardan her bir özelliğin sözlük anlamını veya tam manasını almaksızın fakat iki özelliğin de çoğulcu ve olgusal özelliklerini ortaya koyarak ikili ve birleşik özellikler olan plastisite ve opaklığın sunduğu fırsatlara kucak açmaları ve bunları keşfetmeleri istenmektedir. Bu keşiflerin sonuçları, uygulama ile olan ilgi ve değerlerinin ortaya çıkarılması açısından “tasarımlarla yönlendirilen” –mimari, yapısal veya başka şekilde – teklifler aracılığı ile sunulmak zorundadır.  Teklifler, obje, mobilya, bina ve mimari detaylardan konut, peyzaj uygulamaları ve diğer geniş kapsamlı projelere kadar çeşitlilik gösterebilir. Katılımcılar, araştırmalarını yapılandırmak ve uygulamalarının potansiyelini arttırmak amacı ile program, yer, yapı, ölçek, vb. “geleneksel” tasarım kriterlerini de eklemekte özgürdürler. Bunlar, yarışmanın temel olarak mevcut müfredatla birleşme amacını da göz önünde bulundurarak yakın zamanda yapılan okul projelerinden alınabilir.

Türkiye Ödülleri

Birincilik Ödülü

SS823 - Selahattin tüysüz (Yıldız Teknik Üniversitesi)

İkincilik Ödülü

CL583 - Mehmet Ayaz, Emre Demirci, Osman Şahin (İstanbul Teknik Üniversitesi)
NS014 - Sami Metin Uludoğan (İstanbul Bilgi Üniversitesi)

Üçüncülük Ödülü

GE584 - Seda Kurt (İstanbul Teknik Üniversitesi), Onur Tanık, Hakan Demirel (Yıldız Teknik Üniversitesi)
NZ573  - Burçin Yıldırım, Pınar Gökbayrak (İstanbul Teknik Üniversitesi)

Mansiyon Ödülü

OZ070 - Oya Okumuş, Zeynep Ademoğlu (İstanbul Teknik Üniversitesi)
RJ973 -Reşat Yılmaz (İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü)
SB013 - Bahar Bayrak, Cihad Oğuz, Şeyma Suyamatma (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi)
CK357 - Cem Tütüncüoğlu, Keremcem Kırılmaz (İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü)


Türkiye ve diğer ülkelerdeödül alan projeleri görmek için tıklayınız.

Kitabı indirmek için tıklayınız.